NDT Yöntemleri

NDT Yöntemleri

 

NDT (Tahribatsız muayene (TM)) yöntemleri, inceleme yapılacak olan malzeme yada parçaya zarar vermeden gerçekleşen muayene şeklidir. Tahribatsız muayene metodları, malzeme yüzeyindeki yada içerisindeki süreksizliklerin (korozyon, çatlak, yapısal bozukluklar) tespitinde kullanılmaktadır.

 

Türcert belgelendirme ve danışamanlık kuruluşu olarak gözle muayene VT, manyetik parçacık testi MT, sıvı penetrant testi, Eddy Current elektromanyetik endüksiyon testi, ultrasonik muayene, radyografik muayene, phased array yöntemi ile girdap akımları ve muayene testi gibi tahribatsız muayene metodları geliştirilmiş, özelleşmiş muayene ve test teknikleri sayesinde birden fazla sanayi dalında üretim, inşaat ve servis süreçlerinde NDT tahribatsız muayene hizmetlerini sunmaktayız

 

Gözle Muayene (VT)
Çıplak gözle gerçekleşen muayenedir. Bir ürünün yüzeyindeki yapısal bozukluklar, süreksizlikler, yüzey durumu gibi kaliteyi engelleyen parametrelerin optik bir yardımcı (büyüteç gibi) kullanarak yada kullanmaksızın muayenesinin gerçekleşmesidir. Gözle muayene çok kolay bir yöntem olarak görünse de kendine ait incelikleri bulunmaktadır. Genellikle bir diğer tahribatsız muayene yönteminin uygulanmasından önce gerçekleşen bir çalışmadır. Diğer tahribatsız muayene metodu için hazırlanmış uygulama standartlarının çoğunda da öncelikle gözle muayene gerçekleşmesi ve bulguların kayıt altına alınması istenir.

 

Penetrant Muayenesi Eğitimi (PT) 
Girici boya muayenesidir. Sadece malzeme dış yüzeyinde oluşan hataların tespiti gerçekleşebilir. Sadece gözenekli malzemeler bu muayeneye tabii tutulmaz. İşlem beş aşamadan oluşur. Sırasıyla:

 

» Ön temizlik
Malzeme yüzeyindeki yabancı maddeleri; kiri, yağı, pası temizlemek adına gerçekleşir.

 

» Penetrant tatbiki
Penetrant sıvısı yüzeye doğru püskürtülür ve çatlak doldurur.

 

» Temizlik
Malzeme üstündeki kırmızı sıvının (penetrant) temizlemesi işlemidir.

 

» Developer tatbiki
Su, çözücü ve ya püskürtme ile tatbik edilebilir. Çatlaktan sıvı emilme şekliyle dışarı çıkarılir

 

» İnceleme
Floresan sıvı uygulanıp uygulanmadığı gözle veya siyah ışık altında muayene edilir.

 

Manyetik Parçacıkla Muayene (MT)  
Yalnız ferromanyetik (mıknatıslanabilir) malzemenin muayenesi bu metod ile gerçekleşebilir. Parça mıknatıs şekline getirilir. Yumuşak yapılı demirden manyetik alan çekilirse eski şekline döner. Karbonlu çeliklerden manyetik alan kaldırılsa dahi malzemede çatlak varsa kutuplaşma kısa bir süre daha devam edebilir. Manyetik alanla enine, elektrik alanla boyuna hataların tespiti gerçekleşebilir. Üzerinden alternatif akım geçen bir bobin iletken bir malzemeye yakınlaştırılınca bu malzeme içinde girdap akımları indüklenir. İndüklenen girdap akımları fazladan bir manyetik alan oluşturur. Bu alan ya bizzat onu ikaz eden bobin yada bir ayrı bobin tarafından tespit edileblir.

 

Malzeme içinde bulunan kusurlar, metalürjik ve geometrik değişmeler elektriksel iletkenlik ve permeabilitide, dolayısıyla indüklenen girdap akımlarında yerel değişmelere neden olur. Girdap akımlarındaki bu gelişmeler detektör bobin tarafından uygun bir cihaza iletilir. Göstergeli bir cihaz, kalemli kaydedici, sesli yada ışıklı alarm, otomatik damgalayıcı, sayıcı yada ayırıcı bir cihaz olabilir. Böylece malzemenin manyetik, elektriksel ve geometrik süreksizlikleri direkt ölçülebilir. İletkenliği bulunmayan malzemelere uygulanamaz fakat iletken bir malzeme üzerinde iletkenliği bulunmayan bir kaplamanın kalınlığı girdap akımları ile ölçülebilmektedir.

 

Radyografik Muayene (RT) 
Radyografik muayene (RT) yada endüstriyel röntgen gizli hataları bulmak adına malzemeye küçük dalga boyu elektromanyetik radyasyonun (yüksek enerjili fotonlar) uygulanmasıdır. Genel olarak farklı malzemeleri işlemek adına kullanılan materyalleri kontrol etme metodudur. Bir X ışını makinesi yada radyoaktif bir kaynak radyoaktif kaynak şeklinde kullanılabilir. Fotonlar yerine nötronların uygulandığı nötron radyolojik test (NR) olarak isimlendirilen bir radyolojik test şeklinde de vardır. Çünkü nötronlar çelik ve kurşundan kolaylıkla geçebilir fakat su, plastik ve yağ tarafından engellenir.

 

X ışınları yardımı ile değişik ayrıntılar gözlemlenebilir. Malzemenin arkasından çıkan radyasyon oranı algılanabilir ve ölçümü yapılabilir. Radyasyon yoğunluğundaki değişimlerden kalınlığı yada malzemenin kompozisyonu  yorumlanabilir. Işınların dalga uzunluğu minimum 10 nanometre olmalıdır ve elektromanyetik spektrumun yumuşak X ışınları uzak mor ötesi ışınlar arasındaki bölümüyle kapsamlıdır.

 

Ultrasonik Muayene (UT)    
Ultrasonik test olarak da isimlendirilen bu metodda esas olarak 0,1-15 MHz arasındaki frekanslar bazen de 50 MHz kullanılır. Çok küçük ultrasonik darbe-dalgalar ile malzeme ikaz edilir. Böylelikle malzemenin yüzeyindeki ve ya içindeki sorunların tespiti yapılabilir. Bu teknik genellikle nesnenin kalınlığını belirlemek adına kullanılır. Örneğin; borudaki paslanmayı gözlemlemek için kullanılır. Ultrasonik test genellikle metaller çelik ve alaşımlar üzerinde, yüksek çözünürlülüğü bulunmasada, uygulanır. Aynı zamanda kompozit, beton ve ahşap üstüne de uygulanabilir. Maddenin yapısını değiştirmeye yarayan bu test çeşidi otomotiv, havacılık ve diğer ulaşım sektörleri gibi birden fazla sektörde de kullanılır.

 

Hacimsel Muayene Metodları

 

Yüzeysel Muayene Metodları